Ambiwalentne nastawienie do śmierci i do choroby psychicznej

Nastawienie uczuciowe do śmierci u człowieka nie jest jednoznaczne: człowiek boi się śmierci, ale też śmierć go pociąga. Pociąga go nadzieja uwolnienia się od wysiłku życia, nadzieja pełnego złączenia się z otaczającym światem, zatracenia swej indywidualności: ludzi głęboko wierzących może pociągać pragnienie złączenia się z bóstwem. Analogicznie, nastawienie do choroby psychicznej jest także ambiwalentne: człowiek boi się jej, ale zarazem tęskni za szaleństwem, za oderwaniem się od wspólnego świata jasnego dnia, tęskni za nocą tajemnicy, nieznanego, ekstazy, spazmów rozkoszy, sennych majaków, za tym wszystkim, co w nim samym jest nie znane i nie zbadane, a jednak, jak odczuwa, najbardziej własne.

W tym ambiwalentnym nastawieniu do spraw w życiu najistotniejszych, tj. do utrzymania własnego życia biologicznego i życia duchowego, przejawia się typowa ludzka chwiejność. Wszystko w człowieku jest niezwykle labilne, zmienne, jego równowaga, z trudem utrzymywana, jest zawsze niepewna. W porównaniu z nim zwierzęta są ideałem stabilności, trzymają się pewniej ziemi niż człowiek. W związku z tą niepewnością istnienia pogotowie lękowe u człowieka jest chyba większe niż u zwierząt.

Z niepewnością w sprzeczności pozostaje zdolność adaptacyjna znacznie większa u człowieka niż u zwierząt. Wiadomo, że żadne zwierzę nie wytrzyma tego, co wytrzymać potrafi człowiek. Im układ, zarówno techniczny, jak biologiczny, jest bardziej skomplikowany, tym bardziej jest on labilny, tym trudniej mu utrzymać stałą równowagę – jest chwiejny i delikatny.

Prawdopodobnie właśnie takie układy w procesie ewolucji wysuwają się jednak na pierwsze miejsce, gdyż ich zdolność adaptacji jest większa niż układów bardziej stabilnych. Ewolucja podąża w kierunku form coraz bardziej skomplikowanych, coraz bogatszych, mniej stabilnych i delikatniejszych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>