Człowiek jest zrośnięty z otoczeniem

Mimo wewnętrznego sprzeciwu wypada na to pytanie odpowiedzieć twierdząco. Dojrzałość uczuciowa polega, jak wspomniano, przede wszystkim na zdolności do dawania uczuć. A zdolność ta jest z kolei zależna od stopnia złączenia (zrośnięcia) z otoczeniem. W wypadku przewagi postawy abstrakcyjnej granica między „ja” a światem otaczającym występuje wyraźnie. Wynika to z większej odległości, jaka tworzy się między obu układami. Dzięki niej możliwe staje się rozwinięcie drugiej fazy metabolizmu informacyjnego, tzn. tej, w której przeważają struktury czynnościowe związane z przekształcaniem otaczającego świata (postawa „nad”), a więc w subiektywnym odczuciu struktury myślowo-wolicjonalne. Natomiast w pierwszej fazie metabolizmu informacyjnego przeważają struktury czynnościowe związane z naszym życiem uczuciowo-nastrojowym, a więc z dynamiką życiową i zasadniczą orientacją w świecie otaczającym (postawa „do” i „od”).1 Gdy przeważa postawa konkretna, zaciera się granica między „ja” a otaczającym światem.

Człowiek jest zrośnięty z otoczeniem, jego uczucia i nastroje promieniują na zewnątrz, a uczucia i nastroje otoczenia udzielają się jemu samemu. Cechą życia uczuciowego (pierwszej fazy metabolizmu informacyjnego) jest właśnie to zespolenie z otoczeniem (przewaga postawy konkretnej). W wypadku nastrojów i uczuć niepodobna oddzielić podmiotu od przedmiotu. Koloryt emocjonalny przechodzi bowiem przez granicę oddzielającą „ja” od otaczającego świata. Gdy jest ciemno, to zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz tej granicy, a gdy jasno, to też po obu jej stronach. Przeciwnie jest w wypadku naszych aktów woli, myśli, planów itp.: tu przedmiot wyraźnie przeciwstawia się podmiotowi. Wynika to z samego charakteru działania: ja działam na coś, coś przekształcam, działam i obserwuję efekt swego działania. Swoją strukturę czynnościową narzuca się tu otoczeniu. Granica między działającym podmiotem a odbierającym działanie przedmiotem musi być bardzo wyraźna. O ile w pierwszej fazie metabolizmu informacyjnego następuje zbliżenie do otaczającego świata (przewaga postawy konkretnej), o tyle w drugiej fazie – oddalenie od niego (przewaga postawy abstrakcyjnej).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>