Lęk a dynamika życiowa cz. II

Ta dosyć dziwna korelacja dwóch biologicznych sygnałów ostrzegawczych z dynamiką życiową pozwala nam lepiej zrozumieć związek zachodzący między dynamiką życiową a stosunkiem do otoczenia. Warunkiem życia jest nawiązanie kontaktu z otoczeniem, gdyż bez metabolizmu informacyjnego (wymiany ze środowiskiem) i energetycznego ustaje wszelkie życie. Biologiczne sygnały zagrożenia – lęk i ból – zmuszają ustrój do wycofania się z kontaktu z otoczeniem, do przerwania dotychczasowego procesu interakcji. Są to w zasadzie sygnały ucieczki, a w wypadku, gdy dana żywa istota czuje się silniejsza niż otoczenie, do ataku.

Zarówno jednak w ucieczce, jak i w ataku kontakt z otoczeniem zostaje właściwie zerwany: gdy uciekamy, oddalamy się od niego, a gdy atakujemy, niszczymy go. Sygnał lękowy i bólowy przeciwstawia się zatem zasadniczemu warunkowi życia, jakim jest utrzymanie kontaktu z otoczeniem. Ostrzega on nas przed aktualnym otoczeniem jako złym i zagrażającym: zwiastuje, że trzeba przed nim uciec lub je zniszczyć: ale nigdy otoczenie nie jest tylko ,,dobre”, zawsze nawet w środowisku macierzyńskim jest coś w nim „złego”. I sygnał zagrożenia, tj. ból czy lęk, nie ma wartości obiektywnej, nie jest tylko zależny od zagrożenia istniejącego w otoczeniu, ale też od aktualnego stanu ustroju. Im dynamika życiowa jest żywsza, tym żywy ustrój ma większe tendencje do ekspansji w otaczającą przestrzeń, tym łatwiej znosi się „zło” w niej istniejące i tym samym sygnał ostrzegawczy jest słabszy.

Człowiek o dużej dynamice życiowej, w dobrym nastroju, szuka nawet sytuacji wzbudzających lęk. Przezwyciężenie lęku ma dla niego coś podniecającego. Dzieci lubią słuchać strasznych baśni, chłopcy chętnie narażają się na niebezpieczeństwa nie tylko dlatego, by zaimponować rówieśnikom, lecz także by w sobie zwalczyć uczucie lęku. Chęć zwalczania lęku i sprawdzenia siebie jest silnym motywem w alpinizmie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>