Lęk tkwiący w środowisku macierzyńskim

Nie jesteśmy w stanie poznać, w jaki sposób kształtują się pierwsze formy spostrzegania otoczenia społecznego, a więc przede wszystkim, jak małe dziecko odbiera swą matkę. Można jednak z pewnym prawdopodobieństwem domyślać się, że obraz jej ma cechy nieskończoności, tajemniczości i wszechmocy, a więc w pewnym przynajmniej stopniu przypomina obraz otoczenia społecznego, jaki wytwarza się w schizofrenii. W obu bowiem wypadkach obraz drugiego człowieka tworzy się na bazie pierwszej fazy metabolizmu informacyjnego, a jej znakiem jest nieskończoność.

Już od początku swego życia człowiek za sobą i przed sobą musi zmierzyć się z własnym lękiem. Lęk tkwi w samym środowisku macierzyńskim i poza jego granicami. Nie można cofnąć się, zatrzymać ekspansji w otaczający świat, gdyż wówczas lęk narasta. Wyjście naprzód natomiast, w nieznaną przestrzeń, opuszczenie bezpiecznego schronienia, w jakim się wzrasta, wymaga przezwyciężenia lęku. Od przodu jest nieznane otaczającego świata, a od tyłu – nieznane środowiska macierzyńskiego, mroki podświadomości, które wynurzają się przy tak bliskim zetknięciu dwu istot ludzkich. U nieco starszych dzieci można obserwować zjawisko swoistego igrania z lękiem. Dzieci dla zabawy wystawiają się na sytuacje lękowe, chętnie, jak wspomniano, słuchają strasznych baśni, bawią się w duchy, zbójców, wybierają się w nocy na cmentarz.

Fascynację tego typu zabawy stanowi zwycięstwo nad własnym lękiem. Z punktu widzenia indywidualnej ewolucji jest to zabawa ze wszech miar pożyteczna, uczy bowiem walki z własnym lękiem, a przezwyciężanie lęku jest warunkiem ekspansji w otaczający świat. Zabawa, bardzo istotna dla normalnego rozwoju człowieka (a także prawdopodobnie dla rozwoju zwierząt, przynajmniej wyższych), polega często na stwarzaniu fikcyjnych niebezpiecznych sytuacji, które wyzwalają u uczestników zabawy przejściowe uczucie lęku: pokonywanie tego lęku jest częścią gry. W ten sposób zabawa, ucząc różnych form interakcji z otoczeniem, uczy też pokonywania własnego lęku.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>