Przezwyciężanie lęku

Ekspansja w otaczający świat wymaga przezwyciężania własnego lęku. Ma ona charakter progresywny, tj. stopniowo sięga coraz dalej. Skutkiem tego dawkowanie lęku jest stopniowe i na ogół nie jest on tak duży, by nie móc go przezwyciężyć. Przyszły chory na schizofrenię, wycofując się z poszczególnych etapów ekspansji w otaczający świat, staje w końcu wobec sytuacji, które znacznie przekraczają jego tolerancję na lęk. Nie ma on dostatecznego doświadczenia z przezwyciężaniem własnego lęku. Jego dawka jest zbyt duża: sytuacja, która dla człowieka progresywnie rozszerzającego swą przestrzeń życiową jest codzienna, dla niego staje się katastrofalna.

Każde wejście w otaczający świat, w nową sytuację, jest sprawdzeniem samego siebie. Pokonując lęk, człowiek czuje się silniejszy, jest zwycięzcą. Przeciwnie, gdy nie jest w stanie opanować lęku i wycofuje się zamiast iść naprzód, wówczas czuje się zwyciężony przez otaczający świat. Jeśli przeważa wycofywanie się, obraz własnej osoby staje się coraz bardziej pesymistyczny. To z kolei wpływa na zwiększenie się lęku przed ludźmi.

Lęk jest tym większy, im większą dysproporcję odczuwa się między własnymi siłami a mocą otoczenia. Człowiek przyzwyczajony do zwycięstw nad otoczeniem może bez lęku wkraczać w sytuację ocenianą przez człowieka, któremu brak takich doświadczeń, jako niezwykle trudną i niebezpieczną. Człowiekowi, który wycofał się z ekspansji w otoczenie, świat wydaje się najeżony niebezpieczeństwami. Świat taki jest źródłem lęku, nie przyciąga, lecz odpycha. Zdobywanie takiego świata dokonuje się na zasadzie heroicznej. Każdy krok naprzód wymaga bowiem przezwyciężenia lęku nieproporcjonalnie silnego do obiektywnego zagrożenia. Na ogół jednak zwycięża tendencja do wycofywania się od otoczenia, struktury czynnościowe nie realizują się w otaczającej rzeczywistości, ale w świecie marzeń i planów. Więcej dzieje się tu in potentia niż in realitate.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>