Różne rodzaje i poziomy układów kontrolujących cz. III

Ruch zewnętrzny, tj. wywołany skurczem mięśni szkieletowych, znajduje się już pod częściowo świadomą kontrolą. Każdy ruch składa się z wielu elementów, z których tylko pewne znajdują się w polu świadomości. Na przykład zginając rękę, nie zdajemy sobie sprawy, że mięśnie antagonistyczne ulegają rozluźnieniu, że postawa ciała ulega odpowiedniej do danego ruchu zmianie itp. Całe tło ruchowe rozgrywa się więc poza naszą świadomością. W miarę powtarzania danej aktywności ruchowej błędne jej formy zostają wyeliminowane, system kontroli jest coraz mniej obciążony i czynność, która wymagała dawniej świadomej kontroli, jest kontrolowana poniżej progu świadomości. Sygnalizowane świadomości jest tylko złe jej wykonanie, np. gdy jakaś litera napisze się nam krzywo lub gdy, idąc, źle postawimy nogę itp. Analogicznie jak kontrola czynności wegetatywnych, tak i kontrola zautomatyzowanych czynności ruchowych dociera w śladowej formie do naszej świadomości. Gdy czynności te przebiegają sprawnie, „w nagrodę” odczuwamy zadowolenie z siebie, nasz autoportret poprawia się. Może na tym między innymi polega poprawa nastroju, jaka zwykle występuje po fizycznym wysiłku, w czasie wycieczki, na nartach, podczas pływania itp. Ciało nasze wydaje się nam piękniejsze, sprawniejsze, młodsze.

Jeśli chodzi o ruchy bardziej skomplikowane, np. związane z mową, z pracą ręki (artystyczną, rzemieślniczą itp.), to zwykle nie dochodzi w nich do całkowitej automatyzacji, są bowiem skomplikowane, wymagają wciąż innowacji, a tym samym wnikliwej kontroli. Tu też obowiązuje ogólna zasada, że dobrze wykonana czynność jest „nagradzana” dobrym samopoczuciem, koloryt autoportretu rozjaśnia się, a złe wykonanie jest „karane” złym samopoczuciem, koloryt autoportretu zaciemnia się. Obok jednak tego ogólnego ton afektyw- nego, który dochodzi do świadomości także przy kontroli funkcji autonomicznych i zautomatyzowanych, w czynnościach świadomych, a tym samym wolicjonalnych, do świadomości dociera również obraz wykonanej czynności, tak iż świadomie można ją skorygować. Niezależnie więc od stopnia uświadomienia układ samokontrolujący dysponuje swoistym systemem nagród i kar. Nagrodą jest dobre samopoczucie. jakaś ogólna poprawa autoportretu, a karą złe samopoczucie związane z ogólnym zaciemnieniem autoportretu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>