Sprzężenie zwrotne dodatnie i ujemne

Logicznie sprawę traktując, lęk przed śmiercią powinien występować w każdej sytuacji zagrożenia życia. Jeśli zagrożenie życia pochodzi z zewnątrz, sytuacja zwykle jest jasna, widzimy niebezpieczeństwo przed sobą, zmieniać się mogą najwyżej jego proporcje, zwiększać lub zmniejszać, zależnie od nasilenia lęku („strach ma wielkie oczy”). Istnieje więc ścisła zależność w formie sprzężenia zwrotnego między podmiotem odczuwającym lęk a przedmiotem wywołującym lęk.

Sprzężenie to może mieć znak dodatni lub ujemny. W pierwszym wypadku lęk wzrasta, a w miarę jego wzrastania niebezpieczeństwo wydaje się coraz większe, co z kolei prowadzi do wzrostu uczucia lęku. Jak zawsze w dodatnim sprzężeniu zwrotnym układ traci swą stabilność i dąży do wybuchu, np. paroksyzmu lęku, który może się nawet skończyć śmiercią. Nie trzeba uzasadniać, że w takich sytuacjach nasilenie lęku zupełnie nie jest proporcjonalne do obiektywnej miary niebezpieczeństwa.

W sprzężeniu ujemnym lęk stopniowo maleje, dzięki czemu zmniejszają się także proporcje niebezpieczeństwa, przez co reakcja lękowa staje się coraz słabsza i w końcu może w ogóle zniknąć. Człowiek podobnie jak zwierzęta przyzwyczaja się do niebezpieczeństwa, w końcu przechodzi obojętnie obok, jakby nie zdając sobie z niego sprawy . Jazda samochodem, przejście przez jezdnię jest w obecnych warunkach komunikacyjnych połączone ze znacznym zagrożeniem dla życia, o czym świadczy wysoka liczba śmiertelnych wypadków na drogach. A jednak większość ludzi lekceważy sobie to niebezpieczeństwo i wsiadając do samochodu lub wchodząc na jezdnię, na ogół w ogóle o nim nie myśli. A gdy ktoś o tym myśli, kieruje się go do psychiatry, uważając taki lęk za nerwicową fobię. Analogicznie przyzwyczaja się człowiek do niebezpieczeństwa w niektórych zawodach, np. lotnika, kierowcy, górnika: w niektórych sportach, np. w alpinizmie: w czasie wojny itp.

Powiązanie lękowe z otoczeniem może służyć za przykład, jakim zmianom ulega w subiektywnym odbiorze obiektywna sytuacja: zależnie od znaku sprzężenia zwrotnego zostaje ona wyolbrzymiona lub pomniejszona, toteż w końcu trudno jest określić jej obiektywne wymiary.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>