Zwierciadło społeczne

Tym zewnętrznym systemem kontroli jest zwierciadło społeczne. Człowiek wchodząc we wspólną przestrzeń musi wyrzec się swojej intymności: od momentu wejścia w ludzką wspólnotę jest on skazany na to, że każdy jego ruch, każde słowo i każdy gest będą oceniane przez innych ludzi. Dlatego też wspólna przestrzeń ma w sobie coś ze sceny, jesteśmy na niej aktorami. Gdy liczymy na przychylną ocenę otoczenia, nasze zachowanie jest swobodniejsze, bez oporu rzutujemy w tę przestrzeń nasze struktury czynnościowe. Gdy zaś liczymy się z surową oceną, hamujemy wyrzucanie struktur własnych do otaczającej przestrzeni, zachowanie nasze jest skrępowane, staramy się narzucić sobie te struktury, które są na pewno aprobowane w tej przestrzeni.

Wejście więc w przestrzeń wspólną, pod osąd otoczenia, zmusza nas do fałszu, nie możemy być całkowicie wierni temu, co w nas tkwi, musimy nasze struktury czynnościowe dopasować do praw obowiązujących we wspólnej przestrzeni, inaczej bowiem z miejsca zostaną one potępione przez społeczne zwierciadło. Poczucie rozszczepienia między tym, co jest w nas, a co wolno nam na zewnątrz okazać, w znacznym stopniu zależy od uczuciowego nastawienia do otoczenia. Gdy przeważają uczucia pozytywne (postawa ,,do”, poczucie tego rozszczepienia jest znacznie mniejsze niż wówczas, gdy przeważają uczucia negatywne (postawa „od”). Problem ten szczególnie ostro występuje w schizofrenii. Poczucie rozszczepienia jest wyraźniejsze u ludzi należących do typu schi- zotymicznego, introwertywnych niż u syntoników, cyklotymi- ków czy ekstrawertywnych.

Element kontroli istniejący już w drugiej fazie aktywności hamuje jej spontaniczność, pod jego wpływem przestrzeń się kurczy, już nie tak łatwo realizować w niej własne plany aktywności, trzeba je modyfikować stosownie do wymagań wspólnej przestrzeni. W ten sposób nigdy nie ma się do czynienia z czystymi fazami, w każdej z nich istnieją domieszki innych faz. I tak w fazie zewnętrznej aktywności zawsze istnieje domieszka planowania i kontroli.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>